Prognozy na zimę? 😀

Minęła połowa grudnia, za kilka dni, dokładnie 21 grudnia 2021, zacznie się astronomiczna zima, która potrwa do 20 marca 2022. Wiadomo, że będzie to pora chłodniejsza od jesieni i wiosny, ale czy możemy powiedzieć coś więcej na jej temat, czy będzie to zima mroźna, łagodna, a może przeciętna?

Co roku różne portale internetowe zamieszczają sensacyjne prognozy na całą zimę i robią to już nawet latem! Czy takie prognozy mają jakikolwiek sens? Jaka jest ich sprawdzalność? Na jakiej podstawie są one tworzone?

Od wielu lat niemal co roku czytamy, że zima będzie niezwykle mroźna, że czeka nas armagedon, pogoda zwariuje, oszaleje, nadejdzie jakaś bestia ze wschodu, bestia z południa, bomba chłodu, spadną dwa metry śniegu itd. itd. no i niestety nigdy się to nie sprawdza, ale za to jak sensacyjnie brzmi?

Niektórzy zapowiadali już zimę we wrześniu, potem miało być minus 30 stopni w listopadzie, były też zapowiedzi „brutalnego” 40 stopniowego mrozu w grudniu. Pojawiły się również prognozy kolejnej bestii, tym razem z północy, która w czasie świąt i po świętach ma przynieść nawet -34°C! 🥶 Obawiam się, że niebawem zabranie kierunków świata i skąd wtedy nadejdzie ta słynna Bestia? 😅

Dziękuję za wszystkie przesłane przez czytelników sensacyjne „prognozy” z innych portali, ale nie będę ich kolejny raz wklejać, gdyż szkoda pamięci nie tylko w moim komputerze, ale i na serwerze 😉

CZY PROGNOZY NA CAŁĄ ZIMĘ MAJĄ SENS?

Żeby poznać klimat danego regionu, np. Polski, trzeba go obserwować przez co najmniej 30 lat. Ja robię to już od dziecka, dokładnie od szkoły podstawowej, a więc od ponad 40 lat i śmiało mogę powiedzieć, że chyba nic nie jest mnie już w stanie zaskoczyć, jeśli chodzi o klimat naszego kraju, a jest on niezwykle specyficzny i skomplikowany, i mówię tu w zasadzie o klimacie nie tylko Polski, ale i całej Europy Środkowej.

Przeżyłem jedne z najcięższych zim w powojennej Polsce (1985-1987), gdy z powodu 30-stopniowych mrozów szkoły były pozamykane, przeżyłem tzw. zimę stulecia (1978/79), która nie do końca nią była, przeżyłem również dwie najcieplejsze zimy XX wieku (1988-1990), widziałem największą powódź w 1997 roku, przez niektórych nazywaną powodzią tysiąclecia, doświadczyłem na własnej skórze skutków trąby powietrznej: drzewa wyrwane z korzeniami, zniszczone auto kolegi ze studiów, któremu miałem pomagać w badaniach terenowych w okolicy Poraja, niestety z powodu zniszczeń (z namiotu nic nie zostało) badania musieliśmy przerwać, ale na szczęście nam nic poważnego się nie stało, poza drobnymi urazami, choć niewiele brakowało, bo drzewa przewracały się dosłownie kilka metrów od nas. Przeżyłem też najgorętsze lato XX wieku (1992), w czasie którego doszło do największego pożaru w Europie Środkowej po II wojnie Światowej.

Taki jest właśnie klimat Polski – umiarkowany, ciepły i PRZEJŚCIOWY, bo to właśnie nad naszym krajem bardzo często dochodzi do mieszania się różnych, często wręcz skrajnie różnych, mas powietrza.

OD CZEGO ZALEŻY, JAKA BĘDZIE ZIMA?

Od cyrkulacji powietrza, która z kolei zależy od sytuacji barycznej, a więc rozkładu wyżów i niżów barycznych nad Oceanem Atlantyckim oraz Europą. Czy zatem można przewidzieć, jaka będzie cała zima? ABSOLUTNIE NIE MOŻNA! Nikt nie jest w stanie przewidzieć, czy za kilka tygodni w styczniu, albo za 60 dni w lutym nad Atlantykiem, Skandynawią czy Rosją będzie zalegać akurat wyż czy niż, gdyż układy baryczne są w ciągłym ruchu, a od tego przecież zależy, czy do Polski napłynie ciepłe powietrze polarno-morskie znad oceanu, czy może mroźne arktyczne z dalekiej północy.

CO NALEŻY ROBIĆ Z PROGNOZAMI NA CAŁĄ ZIMĘ?

Najlepiej po prostu ignorować i nie czytać, gdyż sprawdzalność tego typu prognoz jest bardzo mała i porównywalna do poniższej prognozy 😀

„Jeśli na Św. Prota jest pogoda albo słota, na Św. Hieronima pada deszcz, albo go ni ma” 😂

Skąd w ogóle biorą się takie prognozy? No cóż, mam wrażenie, że czasami po prostu z tzw. fusów. Oczywiście mógłbym tu wymieniać nazwy różnych części ciała (nie tylko głowę), z których te prognozy mogą się brać, ale nie będę tego robić 😀

Istnieją też jednak modele długoterminowe, które prognozują odchylenie temperatury w Europie od średniej wieloletniej na okres nawet pół roku! Niektórzy na tym bazują, ale czy takie prognozy mają sens? Poniżej zamieszczam prognozy modelu CFS z ostatnich sześciu miesięcy na ten sam miesiąc, a mianowicie na grudzień 2021. Zobaczcie, jakie są ogromne rozbieżności.

Pogoda dla śląska - pogoda i ciekawostki meteo
źródło: https://www.cpc.ncep.noaa.gov/

Niebieski kolor oznacza, że będzie zimniej niż zwykle, czerwony że dużo cieplej niż średnia wieloletnia, a biały sugeruje temperaturę zbliżoną do przeciętnej. Jak widać przykładowo w Skandynawii grudzień miał być albo zimny, albo bardzo ciepły, albo normalny, więc jaki w końcu? 😯

Jeszcze większe rozbieżności tego samego modelu widzimy w prognozach na styczeń 2022. Tu dowiadujemy się, że styczeń będzie w Polsce albo bardzo ciepły, albo bardzo mroźny, więc każdy sobie wybierze, jaki chce styczeń 😅

Pogoda dla śląska - pogoda i ciekawostki meteo
Prognoza na styczeń 2022 model CFS

NA JAK DŁUGO MOŻNA PRZEWIDYWAĆ POGODĘ?

Już wiele razy pisałem i powtórzę również i w tym miejscu, że w naszym bardzo specyficznym klimacie, w którym aura może zmieniać się bardzo szybko i bardzo często, prognozowanie pogody na okres kilku tygodni czy miesięcy nie ma KOMPLETNIE ŻADNEGO SENSU.

Prognoza 24h ma sprawdzalność ok. 95-100%, prognozy trzydniowe ok. 80-95%, prognoza tygodniowa to już sprawdzalność rzędu 60-80%, zaś prognozami kilkunastodniowymi czy też kilkutygodniowymi najlepiej w ogóle nie zawracać sobie głowy 🙂

JAKIE BĘDĄ ŚWIĘTA?

Ochłodzenie nastąpi na pewno na początku trzeciej dekady grudnia, wtedy wróci lekki mróz i spadnie trochę śniegu, ale czy zima dotrwa do Świąt? Tu wciąż stawiam znak zapytania, gdyż sytuacja w naszej części Europy będzie niestabilna. Jeśli niż znad Atlantyku zbliży się do nas, to wówczas wypchnie chłodne powietrze na północy wschód i w południowej Polsce nastanie odwilż akurat w czasie Wigilii i Świąt. Czy tak się stanie, czy może ocieplenie nas ominie?

Te i inne wątpliwości będę się starał rozwiać w moich kolejnych prognozach😀